Myanmar House Logo

Myanmar House

မြန်မာ့ အိမ်ခြံမြေများ

Myanmar House Logo

ကိုယ်က မှန်လျက် ရှုံးသွားတတ်ခြင်း

March 6, 2023 497 views
ကိုယ်က မှန်လျက် ရှုံးသွားတတ်ခြင်း

ကိုယ်က မှန်လျက် ရှုံးသွားတတ်ခြင်း

တရားရုံးကို ရောက်လာတဲ့အမှု(၂)မျိုး ရှိပါတယ်။ တရားမမှုနဲ့ ရာဇဝတ်မှု(ပြစ်မှု)တို့ ဖြစ်တယ်။ 
တရားမမှုမှာ တရားမကြီးမှုဆိုတာရယ်၊ တရားမသေးမှု (တရားမအထွေထွေမှု)ဆိုတာရယ်(၂)မျိုးရှိပြန်တယ်။ ရာဇဝတ်မှုမှာ လည်း အလားတူပါပဲ။ ရာဇဝတ်ကြီးမှုနဲ့ ရာဇဝတ်သေးမှုတဲ့။
ကနေ့တော့ တရားမကြီးမှုတွေ အကြောင်းနဲ့ ဒီအမှုတွေဟာ ဘယ်အခါမှာ ပြီးပြတ်သွားတတ်သလဲဆိုတာ ရှင်းပြပါမယ်။
တရားမမှုတွေမှာ ပါဝင်သူတွေက တရားလိုနဲ့ တရားပြိုင်တို့ ဖြစ်တယ်။ တရားလိုဆိုတာ မိမိတောင်းဆိုတဲ့ သက်သာခွင့်ကို လိုလားသူ (တရားစွဲဆိုသူ) ဖြစ်တယ်။ တရားပြိုင်ဆိုတာ တစ်ဖက်က စွဲဆိုလာတဲ့အမှုကို ဆိုင်ပြိုင်သူ(တရားစွဲဆိုခံရသူ)ဖြစ်တယ်။ တောင်း ဆိုတဲ့သက်သာခွင့်ဆိုတာကတော့ တရားရုံးက မိမိလိုလားတဲ့ ဆုံး ဖြတ်ချက် ချမှတ်ပေးဖို့ ဖော်ပြတဲ့အမှုခေါင်းစဉ် ဖြစ်တယ်။
ဥပမာ -၁။ (အေ)က(ဘီ)အပေါ် ငွေကျပ်သိန်း(၁၀ဝ၀) ရလိုမှု။
၂။ (အေ)က(ဘီ) ကျူးကျော်နေတဲ့မြေပေါ်က နှင် ထုတ်လိုမှု။
၃။ (အေ)က(ဘီ)(စီ)(ဒီ) အပေါ် မိဘအမွေပုံခွဲဝေပေး စေလိုမှု။
၄။ (အေ)က(ဘီ)မယားကို ကွာလိုမှု။
တရားမမှုတွေ စစ်ဆေးတဲ့အခါ တရားမကျင့်ထုံးဥပဒေအရ စစ်ဆေးရတယ်။ ပုဒ်မ(၁၅၃)ခု ပါတယ်။ အမိန့်(၅၄)ခုနဲ့ နည်းဥပဒေ (၁၀ဝ၀)လောက်ရှိတယ်။ ရာဇဝတ်မှုတွေလို တရားလိုက ရဲစခန်း သွားတိုင်လို့မရဘူး။ ရုံးကို ဦးတိုက်လျှောက်ထားလို့ မရဘူး။ တရားမ မှုအတွက် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း ဆောင် ရွက်ရတယ်။ သာမန်ပြည်သူတွေ မလုပ်တတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် တရားမ မှုအားလုံးလောက်ဟာ ရှေ့နေငှားရပါတယ်။ ရှေ့နေမငှားရင် မိမိအမှု ဟာ ဘယ်လိုမှ မနိုင်နိုင်ပါဘူး။ အမှုဆုံးခန်း မရောက်ဘဲ ရှုံးသွားတတ် တယ်။ အမှုပြီးပြတ်သွားတတ်ပါတယ်။ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ် နည်းကိုမသိ နားမလည်တဲ့အတွက် အမှုရဲ့အဆင့်တစ်ဆင့်မှာ အမှု ပလပ်ခံရတတ်ပါတယ်။ ရှုံးသွားတတ်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းကို ဗဟု သုတအဖြစ် တတ်နိုင်သမျှ ရှင်းလင်းတင်ပြပါမယ်။

တရားမမှုရဲ့အခြေခံကျင့်ထုံးနည်းလမ်း
၁။ အထက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ တရားလို(အေ)က မိမိတောင်း ဆိုတဲ့ သက်သာခွင့်(ငွေရလိုမှု/မြေနှင်လိုမှု/အမွေရလိုမှု/ကွာလိုမှု) ရချင်ရင်၊ သက်ဆိုင်ရာတရားရုံးကို သွားပြီး (အဆိုလွှာ)တင်သွင်းရပါ တယ်။
၂။ တရားစွဲဆိုခံရတဲ့ တရားပြိုင်(ဘီ)ဟာ တရားလိုတောင်း ဆိုတာကို မပေးထိုက်ဘူးဆိုရင်၊ ခုခံချေပတဲ့ (အချေလွှာ) တင်သွင်း ရပါတယ်။
၃။  တရားရုံးက နှစ်ဖက်တင်သွင်းလာတဲ့အဆို၊ အချေလွှာ၊ စာချုပ်စာတမ်းများအရ အမှုသည်နှစ်ဦးအကြား အငြင်းပွားနေတဲ့ အချက်(ငြင်းချက်/ကောက်ချက်)ထုတ်ပေးရပါတယ်။
၄။ ထို့နောက် တရားရုံးက တရားလိုနဲ့သက်သေတွေ၊ တရား ပြိုင်နဲ့ သက်သေတွေ စစ်ဆေးရပါတယ်။ သက်သေခံစာရွက်စာတမ်း များ လက်ခံရပါတယ်။
၅။ နှစ်ဖက်စစ်ဆးပြီးရင် လျှောက်လဲချက်ကြားနာပြီး တရား လိုစွဲဆိုတဲ့အမှုမှာ ]တောင်းဆိုတဲ့သက်သာခွင့်} ရထိုက်၊ မထိုက် အပြီးသတ်အဆုံးအဖြတ်ပေးရပါတယ်။ အဲဒါကို (စီရင်ချက်/ဒီကရီ) ချတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ တရားလို စွဲဆိုတဲ့အတိုင်း အနိုင်ဒီကရီချပေးတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ တရားလို စွဲဆိုတဲ့အမှုကို ပလပ်လိုက်တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီအခြေခံကျင့်ထုံးကတော့ ပုံမှန်၊ သာမန်တရားမမှုတစ်မှု အဆင့်ဆင့်ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ပြီးပြတ်သွားပုံအတွက် ပြဋ္ဌာန်းချက် ဖြစ် ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရားမမှုတွေဟာ အထက်က ဖော်ပြတဲ့အဆင့်(၅)ဆင့်ကို မကျော်ဖြတ်နိုင်ဘဲ အမှုဆုံးခန်းတိုင်ရောက်သွားတာ အမြဲ တွေ့နေရပါတယ်။ ဒါကို တရားမမှုခင်း ကြုံရတဲ့ ပြည်သူများအနေနဲ့ သိထားနိုင်အောင် သတိထားနိုင်အောင်တင်ပြလိုက်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အဆိုလွှာအဆင့်
တရားလိုတင်သွင်းလာတဲ့အဆိုလွှာကို အောက်ပါအကြောင်း ပြချက်တွေနဲ့ တရားရုံးက ပယ်ချနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် အမှုပြီးဆုံး သွားတတ်ပါတယ်။
(က)နယ်မြေစီရင်ပိုင်ခွင့် မှားယွင်းစွဲဆိုလာခြင်း။
(ခ) အမှုတန်ဖိုးစီရင်ပိုင်ခွင့် မှားယွင်းစွဲဆိုလာခြင်း။
(ဂ) အမှုဖြစ်အကြောင်းခြင်းရာ မပေါ်ပေါက်ခြင်း။
(ဃ)ထမ်းဆောင်ရမယ့် ရုံးခွန်တော် မလုံလောက်ခြင်း။
(င) တရားစွဲဆိုခွင့်ကို ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်က ပိတ်ပင်ထားခြင်း။

၂။ အချေလွှာအဆင့်
(က) တရားပြိုင်က ချေလွှာတင်သွင်းရန် ပျက်ကွက်ရင် တစ်ဖက်သတ်စစ်တယ်။
(ခ) အချေလွှာမှာ အဆိုလွှာဖော်ပြချက်တွေကို တိတိ လင်းလင်း မငြင်းဆိုရင် ဝေ့လည်ကြောင်ပတ်ငြင်းဆိုရင် အဆိုလွှာ ကို ဝန်ခံတယ်လို့ မှတ်ယူပြီး အမှုမစစ်ဆေးတော့ဘဲ အနိုင်ဒီကရီ ချနိုင်တယ်။

၃။ အမှုသည်များ ရုံးသို့မလာရောက်ခြင်း
(က) အမှုကြားနာရန် ချိန်းဆိုတဲ့နေ့မှာ တရားလိုမလာ ရင် တရားလိုရဲ့အမှုကို ပလပ်လိုက်တယ်။ အမှုပြီးသွားရော။
(ခ) တရားပြိုင်မလာရင်၊ တရားပြိုင်မျက်ကွယ်မှာ တစ်ဖက်သတ်စစ်ဆေးပြီး အမိန့်၊ စီရင်ချက် ချလိုက်တယ်။
(ဂ) တရားလိုရော၊ တရားပြိုင်ရော ရုံးကိုမလာရင် အမှုပလပ်လိုက်တယ်။
(ဃ) မိမိတင်ပြရမယ့် သက်သေတွေ ရုံးကို ခေါ်မလာ ရင် အမှုတိုးတက်အောင် မဆောင်ရွက်ရင် ရုံးသဘောအတိုင်း အမိန့် ချနိုင်တယ်။

၄။ ပဏာမငြင်းချက်အဆင့်
(က) ပဏာမငြင်းချက်အရ အမှုပုံစံမှားကြောင်း ပေါ်ပေါက် 
နေရင် အမှုကို ပလပ်နိုင်တယ်။
(ခ) ကာလစည်းကမ်းကျော်လွန်နေကြောင်း တွေ့ရရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။
(ဂ) တရားစွဲဆိုခွင့်မရှိကြောင်း ပေါ်ပေါက်နေရင် အမှု ပလပ်နိုင်တယ်။
(ဃ) နို့တစ်စာ တရားမဝင်ရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။
(င) ယခင်အမှုစီရင်ချက်ကြောင့် ယခုအမှုဟာ မီးသေနေ ရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။
(စ) အဆိုအချေအရ အမှုဆုံးဖြတ်ရန် လုံလောက်နေရင် သက်သေမစစ်၊ ငြင်းချက်မထုတ်တော့ဘဲ အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တယ်။

၅။ အမှုသည်အချင်းချင်း ပြေငြိမ်းခြင်း
(က) အမှုအတွင်းမှာ အမှုသည်အချင်းချင်း ညှိနှိုင်းသဘော တူညီကြရင် သဘောတူညီတဲ့အတိုင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တယ်။
ဥပမာ ။ (အေ)က (ဘီ)အပေါ် သိန်း(၁၀ဝ၀) ရလိုမှု စွဲ ဆိုထားရာမှာ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းချက်အရ သိန်း(၅၀ဝ)ကိုသာ အနိုင် ဒီကရီချပေးပါလို့ နှစ်ဖက်တင်ပြကြရင် သဘောတူတဲ့အတိုင်း ဒီကရီ အဆုံးအဖြတ် ချမှတ်နိုင်တယ်။
(ခ) အမှုသည်အချင်းချင်း ပြင်ပမှာ သဘောတူပြေငြိမ်း ပြီး၊ အမှုကို ဆက်လက်မစစ်ဆေးလိုတော့ဘူးဆိုရင် အမှုကို ပြန် လည်ရုပ်သိမ်းပေးပါလို့ တရားလိုက တင်ပြနိုင်တယ်။ ရုံးက အမှုရုပ် သိမ်းခွင့်ပြုပြီး အမှုပိတ်သိမ်းပေးတယ်။
၆။ အမှုသည်တို့ သေဆုံးခြင်း
(က) တရားစွဲဆိုခွင့်မကျန်တဲ့ အမှုတွေမှာ အမှုသည် သေ ဆုံးသွားတဲ့အခါ အမှုဟာ ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်။ ဆက်ဆောင်ရွက် လို့ မရတော့ဘူး။
ဥပမာ။ (အေ)လင်က (ဘီ)မယားကို ကွာလိုမှု စွဲဆိုထား တယ်။ အေသေရင် ဖြစ်စေ၊ ဘီသေရင်ဖြစ်စေ အမှုရပ်စဲသွားတယ်။ အမှုဆုံးခန်းတိုင် ရောက်သွားတယ်။ အလားတူပဲ၊ (အေ)လင်က (ဘီ)မယားကို ခေါ်လိုမှု စွဲဆိုထားတယ်။ မယား(ဘီ) သေရင် အမှု ရပ်စဲသွားတယ်။
(ခ) တရားစွဲဆိုခွင့်ကျန်တဲ့အမှုတွေမှာ အမှုသည်သေ ဆုံးသွားခဲ့ရင် သေဆုံးတဲ့နေ့ကစပြီး ရက်ပေါင်း(၉၀)အတွင်းမှာ သေ သူရဲ့ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်ထည့်သွင်းဖို့ တရားရုံးကို လျှောက်ထား ရမယ်။ မလျှောက်ခဲ့ဘူးဆိုရင် အမှုဟာ ရပ်စဲပြီး ပိတ်သွားတယ်။
(ဂ) တစ်ဖက်အမှုသည် သေနေတာ မသိဘဲ သေသူ အပေါ် အဆိုလွှာတင်သွင်း တရားစွဲဆိုလာရင်လည်း ရုံးက အမှုကို ပလပ်ပစ်တယ်။
၆။ အခြားအကြောင်းများကြောင့် ပြီးဆုံးသွားခြင်း
တရားမကျင့်ထုံးမှာပါတဲ့ အမှုပြီးဆုံးစေတဲ့ အခြားအကြောင်း တွေက အများကြီး ရှိတယ်။ ယေဘုယျသိသင့်တာကို တင်ပြလိုက် ပါတယ်။
(က) တရားပြိုင်က အချက်အလက် မေးမြန်းတာကို တရားရုံးက တရားလိုကို ဖြေခိုင်းတယ်။ တရားလိုက မဖြေရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။ 
(ခ) တရားပြိုင်က မေးခွန်းများ မေးတာကို တရား လိုက မဖြေရင်လည်း အမှုပလပ်နိုင်တယ်။
(ဂ) အမှုသည်တွေဟာ ငယ်ရွယ်သူ၊ ရူးသွပ်သူ ဖြစ် နေရင်၊ ကျင့်ထုံးနည်းလမ်းနဲ့အညီ တရားစွဲဆိုရတယ်။ မဟုတ်ရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။ 
(ဃ) တရားလိုနဲ့ တရားပြိုင်ဟာ မိမိတို့နေထိုင်တဲ့ နေရပ် လိပ်စာ၊ ဆင့်စာလိပ်စာကို ရုံးကိုတင်သွင်းရတယ်။ မတင်ရင် အရေး ယူခံရနိုင်တယ်။
(င) အမှုမှာ ပါသင့်ပါထိုက်တဲ့အမှုသည်တွေ စုံလင် အောင် ထည့်ပြီး တရားစွဲဆိုရတယ်။ ရုံးက အမှုသည် ဖြည့်စွက် ခိုင်းပါလျက် မဖြည့်စွက်ရင် အမှုပလပ်နိုင်တယ်။ 
(စ) အမွေမှုမှာ အမွေဆိုင်အားလုံးကို အမှုသည် အဖြစ် ထည့်သွင်းတရားစွဲဆိုရတယ်။ အမှုသည်မစုံရင် အမှုပလပ် နိုင်တယ်။
(ဆ) တရားလိုဟာ မိမိရစရာရှိတဲ့ သက်သာခွင့် အားလုံးကို တစ်ခါတည်းပြီးပြတ်အောင် ထည့်သွင်းပြီး တရားစွဲဆိုရ တယ်။ ရုံးခွင့်ပြုချက်မရဘဲ ချန်လှပ်ထားခဲ့ရင် နောင်မှာ ချန်လှပ်ခဲ့တဲ့ သက်သာခွင့်အတွက် တရားစွဲဆို မရတော့ဘူး။
ဥပမာ။ (အေ)ဟာ(ဘီ)အပေါ်က သိန်း(၁၀ဝ၀)ရခွင့်ရှိတယ်။ (အေ)ဟာ သိန်း(၁၀ဝ၀) ရလိုမှု တစ်ကြိမ်တည်း စွဲဆိုရမယ်။ ပထမ မှုမှာ သိန်း(၅၀ဝ)စွဲခဲ့ရင် ကျပ်သိန်း(၅၀ဝ)အတွက် ထပ်စွဲလို့ မရ တော့ဘူး။
ဒါတွေက သာမန်ပြည်သူတွေ မသိနိုင်တဲ့ တရားမကျင့်ထုံး ဥပဒေရဲ့ နက်နဲ၊ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုဖြူ။ ကိုယ်စွဲဆိုတဲ့အမှု ပလပ်လိုက်ရင် ဘာဖြစ်သွားသလဲ ဆရာ။
ယူတီကေ။ အမှု ပလပ်လိုက်ရင် အမှုရှုံးသွားတာပေါ့ဗျာ။ ဒီ ကိစ္စအတွက် နောက်ထပ်တရားထပ်စွဲလို့လည်း မရတော့ဘူးဗျ။ ကိုယ်မှန်နေပေမဲ့ (မှန်-မှား/တရား-မတရား/ကောင်း-မကောင်း/ မျှတ- မမျှတ)မကြည့်တော့ဘဲ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်ကြောင့် အမှုကို ပလပ်ပစ်လိုက်ကြရတယ်။ ဘဝပြဿနာတွေမှာလည်း ကိုယ်က မှန် နေပေမဲ့ (လမ်းကြောင်း၊ နည်းလမ်း)မမှန်ရင် (မှန်ရှုံး)ရှုံးသွားတတ် တယ်လေဗျာ။

Credit ယူတီကေ (စိတ်၊ လိပ်၊ ဥတု)

Related Posts